Co nowego w domenie publicznej?

Początek stycznia to okres, kiedy w domenie publicznej udostępniane są utwory, które przestały podlegać ograniczeniom związanym z majątkowymi prawami autorskimi. Co roku 1 stycznia uzyskujemy wolny dostęp do dzieł wybranych twórców, co znaczy, że możemy z nich swobodnie korzystać - kopiować, rozpowszechniać, przetwarzać. Jedynym zastrzeżeniem jest przestrzeganie praw osobistych twórców - nie możemy na przykład przypisywać sobie autorstwa uwolnionych dzieł. Dlatego też pierwszy dzień nowego roku  jest świętowany jako Dzień Domeny Publicznej.

Wedle prawa polskiego autorskie prawa majątkowe wygasają po 70 latach od śmierci autora lub – w przypadku utworów anonimowych – od daty pierwszego rozpowszechnienia. 

1 stycznia 2016r. do domeny publicznej weszła więc twórczość osób zmarłych w 1945 r. Są wśród nich m.in. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (ur. 1891), – poetka i dramatopisarka;, Wanda Zembrzuska (ur. 1889-1945), – działaczka Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet, dziennikarka i reportażystka; Wincenty Witos (ur. 1874), – działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier odrodzonej RP;  Tadeusz Stanisław Wilkosz (ur. 1892) – autor witraży; César Álvarez Dumont (ur. 1866), – hiszpanski malarz i ilustrator; Stefan Banach (ur. 1892), – matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej; Béla Bartók (ur. 1881), – węgierski kompozytor i badacz muzyki; Wacław Bębnowski (ur. 1865), – rzeźbiarz; Teresa Bogusławska (ur. 1929), – polska poetka, konspirantka, uczestniczka powstania warszawskiego; Josef Čapek (ur. 1887), – czeski malarz, pisarz i poeta, brat pisarza Karla Čapka; Emily Carr (ur. 1871), – kanadyjska podróżniczka i malarka; Stanisław Ciesielczuk (ur. 1906), – poeta; Tytus Czyżewski (ur. 1880), – malarz, poeta i krytyk; Paul Valéry (ur. 1871), – francuski poeta, eseista i prozaik czy włoski kompozytor Pietro Mascagni (ur. 1863) (za: Koalicja Otwartej Edukacji).

Pełną listę twórców,  których twórczość jest wolna od 1 stycznia 2016 roku znaleźć możecie na stronie domenapubliczna.org

Przegląd alternatywny natomiast przygotował portal otwartezasoby.pl. A pozostając w temacie domeny publicznej - tam także znajdziecie artykuł o ponad 180.000 manuskryptów, map, fotografii, zapisów nutowych, litografii, pocztówek, grafik i zdjęć udostępnionych w Internecie przez Publiczną Bibliotekę Nowego Jorku (The New York Public Library)

 

 (Emily Carr)

 

(Walt Whitman Wyruszając z Paumanok)

Słów kilka o poezji

W dzisiejszej Gazecie Wyborczej przeczytać możemy wywiad z Tadeuszem Dąbrowskim, który sam o sobie mówi: zajmuję się pisaniem wierszy. Bo nie ma czegoś takiego jak permanentne bycie poetą. W dalszej części rozmowy czytamy:

To nie jest tak, że wyłącznie popkultura zabija ambitne czytelnictwo, przyczyniają się do tego sami poeci, pisząc wiersze, które tracą z horyzontu odbiorcę jako partnera do rozmowy, a nie tylko uczestnika wyrafinowanej gry. Nie trzeba być wyedukowanym muzycznie, by się zachwycać Mozartem, tak samo do wiersza nie trzeba podchodzić z bagażem metodologicznym i intelektualnym. "Sonety krymskie" są piękne bez względu na to, czy posiadamy wiedzę na temat sonetu jako formy.

Mierzi mnie patos w sztuce. Nie trawię poezji, która rości sobie prawo do udzielania życiowych rad, orzekania, jak skonstruowany jest świat albo co jest po drugiej stronie. Wiersz powinien umieć się z siebie śmiać. (...) Moja "wiosna" nie jest twoją "wiosną",  "miłość" z pewnością też rozumiemy nieco inaczej.

Zgadzacie się? czy to przerost formy i przeintelektualizowanie sprawiają, że tak rzadko sięgamy po poezję?

Całą rozmowę przeczytacie na stronie:

 Modl_sie__Albo_przeczytaj_wiersz__Rozmowa_z_poeta