Co nowego w domenie publicznej?

Początek stycznia to okres, kiedy w domenie publicznej udostępniane są utwory, które przestały podlegać ograniczeniom związanym z majątkowymi prawami autorskimi. Co roku 1 stycznia uzyskujemy wolny dostęp do dzieł wybranych twórców, co znaczy, że możemy z nich swobodnie korzystać - kopiować, rozpowszechniać, przetwarzać. Jedynym zastrzeżeniem jest przestrzeganie praw osobistych twórców - nie możemy na przykład przypisywać sobie autorstwa uwolnionych dzieł. Dlatego też pierwszy dzień nowego roku  jest świętowany jako Dzień Domeny Publicznej.

Wedle prawa polskiego autorskie prawa majątkowe wygasają po 70 latach od śmierci autora lub – w przypadku utworów anonimowych – od daty pierwszego rozpowszechnienia. 

1 stycznia 2016r. do domeny publicznej weszła więc twórczość osób zmarłych w 1945 r. Są wśród nich m.in. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (ur. 1891), – poetka i dramatopisarka;, Wanda Zembrzuska (ur. 1889-1945), – działaczka Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet, dziennikarka i reportażystka; Wincenty Witos (ur. 1874), – działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier odrodzonej RP;  Tadeusz Stanisław Wilkosz (ur. 1892) – autor witraży; César Álvarez Dumont (ur. 1866), – hiszpanski malarz i ilustrator; Stefan Banach (ur. 1892), – matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej; Béla Bartók (ur. 1881), – węgierski kompozytor i badacz muzyki; Wacław Bębnowski (ur. 1865), – rzeźbiarz; Teresa Bogusławska (ur. 1929), – polska poetka, konspirantka, uczestniczka powstania warszawskiego; Josef Čapek (ur. 1887), – czeski malarz, pisarz i poeta, brat pisarza Karla Čapka; Emily Carr (ur. 1871), – kanadyjska podróżniczka i malarka; Stanisław Ciesielczuk (ur. 1906), – poeta; Tytus Czyżewski (ur. 1880), – malarz, poeta i krytyk; Paul Valéry (ur. 1871), – francuski poeta, eseista i prozaik czy włoski kompozytor Pietro Mascagni (ur. 1863) (za: Koalicja Otwartej Edukacji).

Pełną listę twórców,  których twórczość jest wolna od 1 stycznia 2016 roku znaleźć możecie na stronie domenapubliczna.org

Przegląd alternatywny natomiast przygotował portal otwartezasoby.pl. A pozostając w temacie domeny publicznej - tam także znajdziecie artykuł o ponad 180.000 manuskryptów, map, fotografii, zapisów nutowych, litografii, pocztówek, grafik i zdjęć udostępnionych w Internecie przez Publiczną Bibliotekę Nowego Jorku (The New York Public Library)

 

 (Emily Carr)

 

(Walt Whitman Wyruszając z Paumanok)

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

Dzisiaj - 23 kwietnia - obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Święto to ustanowione zostało przez UNESCO w 1995r. w celu promocji czytelnictwa i edytorstwa, a także propagowania wiedzy na temat własności intelektualnej i praw autorskich. Sama idea święta zrodziła się prawie 90 lat temu w Katalonii - obchodzone jest tam ono do dzisiaj hucznie jako święto narodowe. Datę 23 kwietnia wybrano natomiast na cześć rocznic urodzin lub śmierci związanych z wybitnymi pisarzami, np. Szekspira czy Cervantesa. W związku z rosnącą popularnością święta od 2001r. przyznawany jest także tytuł Światowej Stolicy Książki w uznaniu za zasługi w promowaniu czytelnictwa. W tym roku Stolicą Książki ogłoszono miasto Incheon w Korei Południowej, czym postanowiono docenić stworzony tam program  promocji czytelnictwa w najbardziej zaniedbanych i marginalizowanych środowiskach, co ściśle odpowiada założeniom programowym UNESCO. Dyrektor Generalna UNESCO Irina Bokova, w tegorocznym przesłaniu z okazji Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich, powiedziała: Umiejętność czytania i pisania to drzwi do wiedzy, mądrości, kluczowej dla poczucia własnej wartości. Książki odgrywają tu znaczącą rolę. W obliczu 125 milionów osób na całym świecie, nie potrafiących przeczytać pojedynczego zdania, UNESCO zdecydowane jest wykorzystać dostępne technologie informacyjne i komunikacyjne, w szczególności technologie mobilne, aby zwalczać analfabetyzm. (...) Obchodząc ten dzień, czcimy książkę jako uosobienie ludzkiej inwencji i kreatywności, ludzkiego pragnienia dzielenia się pomysłami i wiedzą, otwierania przestrzeni dla dialogu, tolerancji i wzajemnego zrozumienia."

Myślę, że w obliczu tak szczytnych celów warto się przyłączyć, przekonując choć jedną osobę, iż czytanie nie boli, a wręcz przeciwnie - rozwija:-)

Dla tych, którzy chcieliby pogłębić swą wiedzę na temat prawa autorskiego zapraszam do zapoznania się z przewodnikiem stworzonym w ramach projektu "Otwórz się!" przez serwis Prawo Kultury. Natomiast dla zainteresowanych cyfrowymi źródłami wiedzy przypominamy parę stron wartych odwiedzenia:

Europeana

Wolne Lektury

Otwórz Książkę

Pomerania

Światowa Biblioteka Cyfrowa

źródło: http://www.unesco.pl/article/1/23-kwietnia-swiatowy-dzien-ksiazki-i-praw-autorskich-3/

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

Dzisiaj wielkie święto - Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Wszystkim twórcom i odbiorcom życzymy niezapomnianych wzajemnych interakcji.

Czy są takie książki, które zapadły wam głęboko w pamięć? Które towarzyszą wam od lat? Do których wcale nie trzeba wracać, a mimo to są obecne w myślach tak wyraźnie, jakby zawitały do waszego życia zaledwie przed chwilą?

Dla mnie takie książki to na przykład "Henry i June" A. Nin, "Mewa" R. Bacha czy też "Tulipanowa gorączka" D.Moggach. Każda związana z innym etapem życia, każda wnosząca inny posmak i kolor w świat moich myśli.

Jakie są wasze? Zapraszam do komentowania!